Obowiązki pracodawcy

Print Drukuj

Pracodawca przed powierzeniem pracy cudzoziemcowi musi sprawdzić ważność dokumentu uprawniającego do pobytu w Polsce, sporządzić jego kopię i przechowywać ją przez cały okres zatrudnienia; zatrudnianie cudzoziemców bez ważnych dokumentów grozi sankcjami. Ustawa z 12 marca 2022 r. przyznaje legalność pobytu obywatelom Ukrainy i ich małżonkom, którzy przybyli do Polski po rozpoczęciu inwazji. Należy upewnić się, że tytuł pobytowy uprawnia do podejmowania pracy na terytorium RP; wizy turystyczne, tranzytowe oraz dokumenty wydane w związku z ochroną czasową nie dają prawa do podjęcia pracy.

Umowa z cudzoziemcem powinna być zawarta na piśmie i poprzedzona przedstawieniem tłumaczenia na język zrozumiały dla cudzoziemca, a rodzaj umowy musi odpowiadać charakterowi pracy; stosowanie umów cywilnoprawnych w miejsce umowy o pracę w celu obejścia przepisów prawa pracy jest zabronione i karane. Pracodawca ma obowiązek pisemnie poinformować cudzoziemca o prawie wstępowania do związków zawodowych oraz przekazać kopię zawartej umowy organowi, który wydał zezwolenie lub wpisał oświadczenie, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego przed powierzeniem pracy. Wobec cudzoziemca obowiązują takie same świadczenia i obowiązki jak wobec obywatela polskiego, w tym zapewnienie minimalnego wynagrodzenia (4 666,00 zł brutto miesięcznie dla pełnego etatu lub 30,50 zł brutto za godzinę w umowach zlecenia), zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych w ciągu 7 dni oraz terminowe odprowadzanie składek do ZUS, wypełnianie obowiązków podatkowych oraz przestrzeganie przepisów Kodeksu pracy i zakazu dyskryminacji.

Przy zatrudnieniu na podstawie oświadczenia wpisanego do ewidencji pracodawca musi poinformować starostę o podjęciu pracy w terminie 7 dni od daty rozpoczęcia wskazanej w oświadczeniu lub o niepodjęciu pracy w terminie 14 dni. Cudzoziemiec może wykonywać pracę wyłącznie na rzecz podmiotu wskazanego w zezwoleniu lub oświadczeniu.

Informacje o wybranych załącznikach

  • Ulotka sankcyjna - Skutki powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium RP:

    Ulotka przedstawia przepisy i sankcje wynikające z ustawy o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom nielegalnie przebywającym na terytorium Polski, opisując czyny zabronione, odpowiedzialność karną i wykroczeniową oraz współpracę instytucji kontrolnych. Najważniejsza informacja: za zatrudnianie cudzoziemców przebywających nielegalnie grożą wysokie grzywny, kary pozbawienia wolności, wykluczenie z zamówień publicznych i utrata dostępu do środków publicznych, natomiast rzetelna weryfikacja i przechowywanie dokumentów pobytowych oraz zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych zwalniają pracodawcę z odpowiedzialności.

Pełne treści załączników znajdziesz w artykule.

Pracodawca zamierzający powierzyć pracę cudzoziemcowi ma obowiązek:

  • sprawdzić (przed powierzeniem pracy), czy cudzoziemiec posiada ważny dokument uprawniający do pobytu w Polsce, zrobić kopię tego dokumentu i przechowywać ją przez cały okres zatrudniania cudzoziemca. Dokumentem uprawniającym do pobytu na terytorium Polski może być ważna wiza lub zezwolenie pobytowe. Pracodawcom powierzającym wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnych dokumentów grożą dotkliwe sankcje. Przepisy specjalnej ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa gwarantują legalność pobytu obywatelom Ukrainy i ich małżonkom, którzy po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji przybyli z Ukrainy do Polski;
  • upewnić się, że tytuł pobytowy cudzoziemca uprawnia do podejmowania pracy na terytorium RP. Dokumenty takie, jak np. wiza turystyczna, tranzytowa oraz wydana w związku z korzystaniem z ochrony czasowej nie są odpowiednie do podejmowania pracy na terytorium RP;
  • zawrzeć z cudzoziemcem umowę w formie pisemnej (niezależnie od rodzaju umowy), a wcześniej przedstawić cudzoziemcowi jej tłumaczenie na język zrozumiały dla cudzoziemca. Rodzaj umowy powinien być dostosowany do charakteru pracy. Uwaga! Zawarcie umowy o dzieło nie może być sposobem na obejście przepisów kodeksu pracy czy zmniejszenie kosztów zatrudnienia cudzoziemca. Zawarcie umowy cywilnoprawnej w warunkach, kiedy powinna być zawarta umowa o pracę stanowi naruszenie przepisów prawa pracy i jest karane grzywną;
  • poinformować cudzoziemca w formie pisemnej, w języku zrozumiałym dla cudzoziemca, o prawie wstępowania do związków zawodowych;
  • przekazać organowi, który wydał zezwolenie na pracę lub wpisał oświadczenie do ewidencji oświadczeń kopię zawartej umowy z cudzoziemcem za pośrednictwem systemu teleinformatycznego przed powierzeniem pracy cudzoziemcowi.

Pracodawca zatrudniający cudzoziemca ma wobec niego takie same obowiązki jak wobec obywatela polskiego w zakresie:

  • zapewnienia, określonego przepisami, minimalnego wynagrodzenia - jeżeli praca jest powierzana w ramach umowy o pracę lub umowy zlecenia (w przypadku umowy o pracę minimalne miesięczne wynagrodzenie dla pracy na cały etat wynosi 4.806,00 brutto, dla umów zlecenia 31,40 brutto na godzinę);
  • zgłoszenia w ciągu 7 dni od daty rozpoczęcia pracy do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego oraz comiesięcznego terminowego odprowadzania do ZUS składek odpowiedniej wysokości;
  • wypełniania prawa podatkowego - np. obliczania, pobierania i wypłacania zaliczek na podatek dochodowy;
  • przestrzegania przepisów Kodeksu Pracy - żaden pracownik, niezależnie od obywatelstwa, nie może być dyskryminowany w miejscu pracy!

W przypadku zatrudnienia cudzoziemca na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, które zostało wpisane do ewidencji oświadczeń, pracodawca ma obowiązek poinformować starostę o podjęciu pracy przez cudzoziemca w terminie 7 dni od daty rozpoczęcia pracy wskazanej w oświadczeniu, zaś w przypadku niepodjęcia pracy w terminie 14 dni od daty wskazanej w oświadczeniu.

Uwaga! Cudzoziemiec może wykonywać pracę wyłącznie na rzecz podmiotu wskazanego w zezwoleniu / oświadczeniu!

Załączniki

Informacje o publikacji dokumentu


Prawa i obowiązki pracodawców i przedsiębiorców

Print Drukuj

Pracodawcy planujący zwolnienia muszą uzgodnić z powiatowym urzędem pracy formę pomocy dla zwalnianych, w tym dla pracowników niepełnosprawnych, jeżeli zamierzają zwolnić ponad 50 osób w ciągu 3 miesięcy. Obowiązkowe jest zapewnienie usług rynku pracy dla pracowników w okresie wypowiedzenia lub 6 miesięcy po rozwiązaniu stosunku pracy. Pracodawcy mają także obowiązki wobec osób odbywających staż, w tym udzielanie dni wolnych w wymiarze 2 dni za każde 30 dni stażu, oraz wydawanie opinii na temat umiejętności zdobytych przez bezrobotnych.

W przypadku przygotowania zawodowego dorosłych, pracodawcy muszą udzielić czasu wolnego na zajęcia teoretyczne. Uposażenia pracowników uczestniczących w posiedzeniach rady zatrudnienia również są objęte ochroną prawną. Dodatkowo, pracodawcy zobowiązani są informować pracowników o ich obowiązkach i prawach, zapewnić bezpieczne warunki pracy oraz wspierać ich w podnoszeniu kwalifikacji.

Ważne jest także obiektywne ocenianie pracy, terminowe wypłacanie wynagrodzeń, prowadzenie dokumentacji personalnej oraz wydawanie świadectw pracy po zakończeniu zatrudnienia. Dokładne informacje dotyczące przepisów prawa pracy są dostępne w serwisie internetowym.

Pracodawca zamierzający rozpocząć proces zwolnień pracowniczych w myśl ustawy ma obowiązek:

  • uzgodnienia z powiatowym urzędem pracy (odpowiednim ze względu na siedzibę pracodawcy lub ze względu na miejsce wykonywania pracy) zakresu i formy pomocy dla zwalnianych pracowników, w tym pracowników niepełnosprawnych min. takie jak: pośrednictwo pracy, poradnictwo zawodowe, szkolenia (obowiązek dotyczy pracodawców planujących zwolnienia powyżej 50 pracowników w okresie 3 miesięcy),
  • podjęcia działań polegających na zapewnieniu pracownikom przewidzianym do zwolnienia lub będącym w trakcie wypowiedzenia lub w okresie 6 miesięcy po rozwiązaniu stosunku pracy lub stosunku służbowego usług rynku pracy realizowanych w formie programu (obowiązek dotyczy pracodawców planujących zwolnienia monitorowane).

Obowiązki pracodawcy wynikające z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy względem osób zatrudnionych, odbywających staż lub przygotowanie zawodowe dorosłych, są następujące:

  • udzielanie na wniosek bezrobotnego odbywającego staż lub przygotowanie zawodowe dorosłych dni wolnych w wymiarze 2 dni za każde 30 dni odbywania wyżej wymienionych form aktywizacji zawodowej. Za dni wolne przysługuje stypendium. Za ostatni miesiąc odbywania stażu pracodawca jest obowiązany udzielić dni wolnych przed upływem terminu zakończenia stażu.
  • wydawanie opinii zawierającej informacje o zadaniach realizowanych przez bezrobotnego oraz umiejętnościach praktycznych pozyskanych w okresie stażu.
  • w przypadku przygotowania zawodowego dorosłych, gdy kształcenie teoretyczne realizuje instytucja szkoleniowa, pracodawca jest obowiązany udzielić uczestnikowi przygotowania zawodowego dorosłych czasu wolnego na uczestnictwo w zajęciach w wymiarze przewidzianym programem.
  • zwalnianie pracownika od pracy w celu wzięcia udziału w posiedzeniach rady zatrudnienia. Za czas zwolnienia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia ustalonego według zasad obowiązujących przy obliczaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.

Dodatkowo do obowiązków pracodawcy wynikających z przepisów prawa pracy należą między innymi:

  • informowanie pracownika podejmującego pracę o zakresie i sposobie wykonywania jego obowiązków oraz podstawowych uprawnieniach pracowniczych,
  • zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków wykonywania pracy,
  • ułatwienie pracownikom podnoszenia kwalifikacji,
  • obiektywne i sprawiedliwe ocenianie pracowników i wyników ich pracy,
  • wypłacanie wynagrodzenia terminowo i w sposób prawidłowy,
  • prowadzenie dokumentacji personalnej,
  • wydawanie świadectw pracy po rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy o pracę.

Szczegółowe informacje o przepisach zawartych w kodeksie pracy można znaleźć w serwisie internetowym pod adresem: www.prawo-pracy.pl.

Informacje o publikacji dokumentu